Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực và nguồn lực nội sinh quan trọng cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát triển con người Việt Nam toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và trách nhiệm xã hội; phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
1. Những quan điểm chỉ đạo chính
Nghị quyết xác định 5 quan điểm trọng tâm:
- Phát triển văn hóa, con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
- Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm và khát vọng cống hiến.
- Phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân; Nhân dân vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là người thụ hưởng các giá trị văn hóa.
- Đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững và tương lai của dân tộc.
- Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa.
2. Mục tiêu quan trọng
- Đến năm 2030: Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; bảo tồn và phát huy các giá trị di sản; phát triển công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP.
- Tầm nhìn đến năm 2045: Xây dựng nền văn hóa Việt Nam phát triển toàn diện, con người là trung tâm; đưa công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 9% GDP, nâng cao vị thế và sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.
3. Những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
- Đổi mới nhận thức, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vai trò của văn hóa.
- Hoàn thiện cơ chế, chính sách, huy động các nguồn lực để đầu tư phát triển văn hóa.
- Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; xây dựng gia đình hạnh phúc, môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh.
- Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, di sản văn hóa, bản sắc văn hóa các vùng miền.
- Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, bảo tồn và quảng bá văn hóa.
- Phát triển công nghiệp văn hóa, gắn kết văn hóa với du lịch, dịch vụ và phát triển kinh tế.
- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng và đãi ngộ đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân.
- Tăng cường hội nhập quốc tế, quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam ra thế giới.
4. Một số nội dung đáng chú ý
- Phấn đấu bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa.
- Phấn đấu số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2026.
- Bảo đảm 100% học sinh, sinh viên được tiếp cận, tham gia các hoạt động nghệ thuật và giáo dục di sản văn hóa.
- Thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương.
5. Ý nghĩa và trách nhiệm thực hiện tại địa phương
Nghị quyết số 80-NQ/TW có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới; khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến của mỗi người dân.
Các cấp, các ngành và địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị quyết đến cán bộ, đảng viên và Nhân dân; gắn việc thực hiện Nghị quyết với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội.
Mỗi người dân cần tích cực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình và quê hương; xây dựng lối sống văn minh, ứng xử có văn hóa, đoàn kết, nghĩa tình; chung tay xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh tại cộng đồng dân cư.
Thông điệp tuyên truyền:
“Toàn dân đoàn kết xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.”